Heidi ile Peter'in Alpleri'nde Sonbahar

Tek televizyon kanalının insanları birleştirdiği yıllarda, belli yaşın üzerindeki okurların çocukluklarının vazgeçilmez çizgi filmi Heidi'nin öyküsünün geçtiği İsviçre Alpler'ine bir yolculuk hep aklımızdaydı. Ankara'dan Basel'e direk uçuşlar başlayınca, Luzern'den Jungfrau bölgesine, oradan da Zermatt'a uzanan ve her günün, uzun doğa yürüyüşleri ile doldurulduğu bir seyahati planlama şansı doğdu. Organizasyon ve bütçe açısından zorluklarına rağmen şahit olduğumuz müthiş manzaralar, ısrarımızda çok da haksız olmadığımızı gösterdi.  

Diktatörlerin Öğrenme Eğrisi

Yazar: William J.Dobson

İngilizce Adı: The Dictator's Learning Curve

Yazım Yılı: 2012

Otoriter rejimler iktidara nasıl gelip sürdürüler? Birbirlerinden nasıl öğrenirler? Hangi ortak yöntemleri kullanırlar ve onlara karşı direniş nasıl kurgulanır? William J.Dobson 2012 yılında yayınlanan kitabında Venezüella'dan Rusya'ya, Mısır'dan Çin'e kadar otoriter rejimleri ve onlara karşı yürütülen direniş hareketlerini yerinde gözlemler ve yaptığı söyleşilerle mercek altına alıyor. 

Antik Dünyanın Sikladlarından Güne Kalanlar

2024 yılı, ülke içi turizm fiyatlamalarındaki hiçbir rasyonel açıklamaya dayanmayan artışlar nedeniyle Yunan adalarının keşfi için beklenmedik bir fırsat sundu. Anadolu'nun Ege kıyılarının yanı başındaki bu adalar, Türkiye ile Yunanistan arasındaki kapı vizesi uygulaması nedeniyle turist akınına uğrarken, biz de özellikle tarihi açıdan önemi büyük ve Anadolu ile Atina arasında köprü işlevi gören Sikladlar adı verilen takımadaları tanımak ve turizm furyasını gözlemlemek için adalararası bir yolculuğa çıktık.

Portekiz'de Okyanusla Buluşmak

Dünyanın sıcak coğrafyalarının daha da ısındığı bu iklim değişikliği döneminde, bahar ayları bu bölgelere seyahat etmek için elverişli bir fırsat sunuyor. Avrupa kıtasının en batı ucunu görmek üzere uzun zamandır planladığımız Portekiz seyahatimizi de baharın son demlerinin yaşandığı Mayıs ayına denk getirdik. Sıcak iklimlerden uzak kalmayı tercih etsek de, Okyanusun serin esintilerine bu derece maruz kalacağımızdan habersiz yolculuğumuza başlamış olduk. 

Avrupa'daki Ortadoğu: Finlandiya

Kısa süreli seyahat etme şansını yakaladığımız hemen her ülkede, birgün tekrar döndüğümüzde -olur ise- görmek üzere  bıraktığımız bir köşe-bucak mutlaka olurdu. Zaten bu köşede, pozitif ayrımcılık yaparak seyahat ettiğimiz yerlerin olumsuz yönlerine değinmeyi pek tercih etmeyiz. Ama bu tarzımızı son seyahatimizle beraber sona erdirmenin vakti geldi; bir daha geri dönmeyi istemeyeceğimiz ülkenin adı Finlandiya oldu. "Dünyanın en mutlu insanlarının” yaşadığı varsayılan bu ülkede mutluluğun sırrını ararken benmerkezciliğin sınırlarında bulduk kendimizi. 

Mayıs Ayında Kar Manzaraları

Küresel mevsim kaymalarının etkisiyle ülkede kırkikindilerin her zamankinden uzun sürdüğü, yaz aylarının kendisini göstermek için nazlandığı günlerde, Avrupa'nın göbeğine Avusturya Alplerine, kar manzaraları görmek üzere yola çıktık. Bu sene ülkemizde kar manzaralarına doyacağımız bir kış geçirmemiştik. Kar görmeye giderken de, güzel fotoğraflar verecek güzel göllerden geçmeyi ihmal etmedik. Avusuturya için"güzel göller ülkesi" desek de yeridir.

Fiyordlarda Erken Sonbahar

Avrupa'da fotoğrafçıların "mekke"si diyebileceğiniz iki bölge var; İzlanda ve Norveç. İzlanda'yı 2017 yılında görme şansımız olmuştu. Uzun müddettir hayalini kurduğumuz Norveç'in orta bölümlerinde birkaç fiyordunu da görmek bu sene nasip oldu. Tek seyahate, güneyden kuzeye 1800 km uzanan bir ülkeyi sığdırmak zaten mümkün değildi. Seyahat planlamamızı da pek çok turistin tercih edeceği şekilde bir cruise satın alarak değil, yine olabildiğince karayolu ile yapmayı tercih ettik, çok daha isabetli oldu. 

Oslo'nun Çığlığı

Norveç'in gözde fiyordlarına uzanan seyahatimize ilk uçuş noktası olan Oslo'dan başlamak gerekliliği, burada bir mola verip, dünyanın en ünlü modern sanat eserlerinden "Çığlık"ı görmemiz için fırsat yarattı. Bir sanat eserini, yapıldığı ve betimlediği kentte ve kendi yaşanmışlıkları içinde anlamaya çalışmak başlı başına apayrı bir yolculuk aslında. On dokuzuncu yüzyıldan yirmi birinciye uzanan bu uzun çığlık, insanoğluna ne anlatmaya çalışıyor olsa gerek?  

Gironde'nin Bağ Rotaları

Dünya'da şarap denilince akla ilk önce Fransa, Fransa denilince de herhalde önce Bordeaux şarapları gelir. Uzun bir pandemi dönemi sonrası (!?) biraz durgunluğumuzun pasını atmak biraz da ülkenin ağır gündeminden kırlarda uzaklaşmak için işte o ünlü Bordeaux şaraplarının üretildiği Gironde halicini de içine alan Akitanya bölgesinin bağ rotalarını görelim, bölgenin tarihi ve kültürü hakkında fikir sahibi olalım dedik. Bakalım şarap kültürümüze ve evde üretimimize ek fayda sağlayacak bir şeyler öğrenebilecek miyiz?  

8 Numaralı Oda ve Adem'in Yaratılışı

James W Griffiths'in 2014 yılı BAFTA Kısa Film ödüllü Room 8 (8 numaralı oda) adlı filmini yeni izleyebildim. Bazı filmleri zamansız izlememek, bazı kitapları zamanından önce okumamak gerek. Daha önce izlemiş olsaydım büyük olasılıkla aşağıda yazacaklarımı yazmamış ve bir köşeye atmış olacaktım. İnsanın hikayesini 7 dakikada anlatmak isteseniz ancak bu kadar başarılı bir yapım ortaya çıkarabilirsiniz; yani arzunun, tutkunun ve aç gözlülüğün hikayesini ve belki de onun Michelangelo'nun başyapıtı Adem'in Yaratılışı ile ilişkisini.

Beş Adımda Ülkenizi Nasıl Çökertirsiniz Kılavuzu

Bir 1 Mayıs günü ülkenin gündemi yine basın üzerindeki baskılar, sendikacılara gözaltılar, işbirlikçi gazetecilerin de desteği ile pandemiyi bahane ederek ülkeyi malum bir rotaya sürüklenmesinin ivme kazanması olunca, arkadaşların işlerini kolaylaştırmak için küçük bir derlemeyi bilgilerine sunmak istedim. Bazen hedeflerinden sapmalar görüyorum ve bu derleme ile emellerine daha hızla ulaşmalarını sağlayacak ipuçlarını vermeyi hedefliyorum.

Covid Günlükleri

Burnunuzu Kaşıyamamanın Ağırlığı
2 Nisan

Bugün evden çıkmak için bir neden yarattım kendime. “Boş” sokakların fotoğraflarını çekeceğim. Dolu sokaklarda boş insan fotoğrafları çekmekten daha ilginç olabilir belki.

Kapıdan çıkmak üzereyken kargo geldi. Kargoyu getiren genç kutuyu kapı eşiğine bırakıp, eldivenli elleri ile zili çalmış. Eldivenlerimi takıp kapıyı açtığımda iki metre uzağımdaydı. Sms ile yolladıkları şifreyi söyledim, teşekkür edip gitti. Doğu Berlin’de Glienicker Köprüsü üzerinde casus takası yaptık sanki. O gittikten sonra kapının önünde tuttuğum çamaşır suyu çözeltisi ile paketi ve zili fısfısladım. Sonra falçata ile açıp, paketin içindeki sipariş ettiğim bira yapımında kullanılan antibakteriyel ürünleri, antivirütik dezenfektanla ovalayıp, ana paketi de dışarıda bırakarak giriş holüne aldım. Burada biraz kalsınlar.

Kanyonlar Ülkesinde Ansel Adams’ı Aramak

ABD özellikle son dönemde , bize güzel çağrışımlar yaptıran bir ülke değil. Hatta bir topluluk içinde adı geçse, anında şeytanlaştırdığımız bir yer. Böyle bir zamanda bir Amerikan güzellemesi yapmak niyetinde değiliz. Sadece, hasbelkader Amerika’da yeralan Dünyamıza ait çok özel bir kaç jeolojik nokta üzerine izlenimlerimizi paylaşmak istedik. Hayatını Kuzey Amerika kıtasının güzelliklerine adamış, bunların korunması ve gelecek nesillere aktarımı için fotoğraf sanatının gücünü kullanmış bir insan, Ansel Adams’ı da bu seyahatte manen yanımıza alacağız. 

Russell, İktidar Aşkı ve Günümüz Siyaseti üzerine bir deneme

Toplumları ve insanlığı iyi analiz etmiş büyük zihinlerin fikirleri günümüzde halen geçerliliğini ve değerini arttırarak koruyabiliyor. Bertrand Russell’in 1938 yılında kaleme aldığı İktidar (Power) isimli yapıtından bu yana “taht oyunları”nın aslında çok da farklı oynanmadığına tanık oluyoruz. İktidar’ın ele geçirilip korunması adına tarihsel süzgeç içinden yapılagelenlere Russell’ın gözünden bakmak, Dünyayı biraz daha farklı algılamak açısından ilgi çekici olabilir.

Gürcistan'a Bir Zaman Yolculuğu

6 Haziran 2019

Şimdi Gürcistan'ın doğal güzelliklerini, yemeklerini, eski kiliselerini vb. anlatan bir blog yazısı beklemeyin. Bunlardan pek çok yerde iyi örnekler bulabilirsiniz. Sizi zamanda yolculuğa çıkartacak küçük bir seyahatten bahsedeceğim. Hazır siz Chernobyl dizisini seyretmiş ve eski Sovyet dönemine ilişkin bir anti-propagandanın etkisini üzerinizden atamamışken çıkalım bu zaman yolculuğuna. Bunu yaparken diziyi de eleştirme hakkımızı biraz kullanalım.

Safari Güncesi

10-17 Eylül 2018

Bu sefer ara uzun oldu. Seyahat notlarının iCloud azizliğine uğraması mı diyelim yoksa dönünce bulamadıklarımızın hüznü mü bilemiyorum. İnsan seyahate çıkmaya hazırlandığından çok, dönüşünde neleri bulamayabileceğine de kendini hazırlamalı.

Göreceli olarak hazırlığı en çok süren seyahatlerimizden oldu Kenya. Hemen tüm gelirini safari turizmine bağlamış bir ülke olarak turistler için belki de hayat boyu bir kez yapıma şansı olacak kadar pahalı alternatifler sunuyor.
Elimizde sadece 8 günlük bir uçak bileti ile başlayınca çok farklı planlama alternatifleri arasından bir seçim yapmak gerekti.

Paramparça / İçimizdeki Kara Delik

Fatih Akın’ın Yabancı Dilde Altın Küre ödüllü son filmi Paramparça özelinde hukuk ve adalet ile Akın’dan Mesut Özil’e “Yabancılık” üzerine bir deneme.

Paramparça'yı (In the Fade - Aus dem Nichts) tam da Almanya’da tartışmalı NSU davası kararları ve Mesut Özil tartışmalarının gündemde olduğu günlerde izlemek kısmet oldu.

Hukuk, adalet, önyargılar ve özellikle de “yabancı olmak” üzerine, hayatta olsa Kieslowski’yi kıskandıracak görsel bir başyapıt ortaya çıkarmış, Akın. Filmi izlemediyseniz uyaralım, hayli spoiler içerir yazının geri kalanı.

Nedimeler'in Düşündürdükleri Üzerine Bir Deneme

Sanat tarihi açısından bakıldığında çok az tablo Diego Velazquez’in 1656 yılında yaptığı Las Meninas -Nedimeler- tablosu kadar tartışılmaya ve yorumlanmaya değer görülmüştür. Sadece yorumlamak mı? Picasso’dan Joel-Peter Witkin’e  kadar onlarca artist tarafından günlerinin tarzına uygun olarak tekrar tekrar resmedilmiştir. Her çağda yaşamayı başaran bir tablo, Las Meninas. Michelle Foucault bile tablo üzerine özel bir deneme kaleme almış. Bu denemeyi okuduğumdan beri tablodaki bulmacanın eksik kalan parçaları kafamın içinde bir köşede durur. 

Bize gösterilenle anlatılmak istenen farklı mıdır? Kendimizi bir başkasının gözünden görmeyi deneyebilir miyiz? Tamamen başkası olabilir miyiz peki? Kendimizi ya da bir tabloyu anlamak için bakış açımızı nasıl değiştirmeliyiz?

Sinemanın Büyüsünde İzlanda

29 Ağustos - 4 Eylül 2017

İzlanda, dört tarafı denizler, volkanlar, kanyonlar ve buzullarla çevrili bir ülke olarak adlandırılabilirdi, eğer  bir lise coğrafya kitabına başlıyor olsaydık.  O zaman bir seyahat yazısına da coğrafya ile başlamak neden olmasın... Coğrafi açıdan bir bebek sayılır İzlanda; yani daha oluşum halinde. Avrasya ve Kuzey Amerika plakalarının kesişim eğrisi üzerinde ortaya çıkan adanın üzerindeki en eski kayaçlar yaklaşık 60 milyon yıl önce oluşmaya başlamış. Yaklaşık 375 milyon yıl önce oluşumuş Avrasya plakasının  herhalde coğrafi olarak torunu sayılır, İzlanda. Oluşum halinde olması ve Şanslı Enlemlerin de hayli kuzeyinde yeralması nedeniyle neolitik devrimi kıyısından ıskalarken, tüm birikimini de denizciliğe adamış bir ülkedeyiz, yaz ayının bu son günlerinde. Her ne kadar özgün adı Buz Ülkesi demek olsa da, hani Tüten Ülke (Smoking Land) veya Çağlayan Ülke (Fall Land) isimleri de fena gitmezdi bu Viking diyarına.

Khmer Ülkesinde

20-22 Eylül 2016

Tapınağın temellerinin içinde koruyucusu olarak dokuz başlı bir kobranın ruhu yaşarmış. Kral, her gece karısı ya da gözdeleri ile uyumazdan önce, bir kadın formuna giren bu ruhla yatmak zorundaymış ki, soyu devam edebilsin... Dünyanın en büyük ve gizemli mabedi Angkor Wat'tan bahsediyoruz.